RK Wageningen

Dinsdag, 29 september 2020

5de zondag door het jaar C 2016

Inleiding overweging 7 februari 2016

Jesaja 6:1-8
Lucas 5:1-11

Wageningen 2016 

Ogenschijnlijk een eenvoudig verhaal, de evangelielezing van deze zondag. Geen moeilijke woorden of diepzinnige gedachten komen er in voor. Gewoon rechttoe rechtaan, zoals je van een evangelieverhaal mag verwachten. Maar ook hier geldt: schijn bedriegt! 

Wie er de deskundigen op naleest, zal ontdekken hoe gecompliceerd dit narratief is. Om dit verhaal samen te stellen heeft de evangelist Lucas zijn kennis geput uit twee geheel verschillende tradities. Hij heeft niet alleen naar zijn grote voorbeeld Marcus gekeken, maar ook naar de overlevering waar Johannes later uit zal putten. 

Die twee bronnen hoorden we zojuist in de lezing terug: de roeping van de eerste leerlingen heeft Lucas ontleend aan het evangelie van Marcus, de wonderbare visvangst komt uit die andere, die tweede bron. Uit die twee gegevens creëert Lucas een nieuw narratief voor zijn eigen evangelie. 

Maar zelfs daarmee is nog niet alles gezegd. Lucas, die een voortreffelijk schrijver is, misschien wel de beste stylist van heet Nieuwe Testament, componeert het begin van zijn evangelie zó, dat het verhaal a.h.w. 'rijmt' op het begin van zijn tweede boek, de Handelingen van de Apostelen. 

U kent dat begin van Handelingen wel. Na de neerdaling van de Heilige Geest, houdt Petrus een bewogen toespraak, waarin hij Joël, de profeet, aanhaalt, die de nieuwe tijd aankondigt. Het is de messiaanse tijd, waarin Gods Geest wordt uitgestort over alle mensen: mannen en vrouwen, slaven en vrije mensen, jong en oud.  (Joden en heidenen)

Die preek van Petrus blijft niet zonder gevolgen. Die dag stroomden 3000 mensen de nieuwe gemeenschap binnenij lieten zich dopen met de bedoeling om bij Jezus te horen en om hem te volgen op zijn Weg ten Leven. Het evangelie van vandaag met zijn wonderbare visvangst op het meer van Galilea kun je dan ook lezen als een spiegelbeeld van wat drie jaar later gebeurde in Jeruzalem: de ongelooflijk grote stroom van nieuwe volgelingen, de stichting van de kerk. 

Maar… als dat toen zo grandioos kon gebeuren, waarom gebeurt dat vandaag dan niet? Waarom zien wij nu juist het tegenovergestelde, de leegloop van kerken, die – niet zo heel lang geleden – nog bloeiende gemeenschappen waren? 

Om iets van een antwoord te vinden op die vragen, moeten we nog eens kijken naar de werkwijze van Lucas als hij het evangelie van Jezus wil bekendmaken aan mensen van zijn tijd, een kleine vijftig jaar later. Hij 'vertaalt' het leven van Jezus en zijn onderricht in beelden, die mensen uit eigen ervaring kennen. 

Sommigen van hen hebben misschien - als kind - die grote toeloop zelf gezien. Ja, ze maakten er wellicht zelf deel van uit. Ze waren zelf 'die visjes, gevangen ten leven'. Lucas schrijft zijn verhalen zó, dat ook mensen uit een latere tijd ze kunnen herkennen en beamen in de nieuwe situatie. 

Het werk dat de evangelisten begonnen zijn: Het onderricht van Jezus, zijn leven en werken 'vertalen' naar een nieuwe tijd, heeft de Kerk - alle eeuwen door - voortgezet.  

Het Credo dat we zo dadelijk gaan zingen is zo'n 'vertaling' van Jezus' leven en zijn afkomst naar de Griekse filosofie en cultuur toe, waarin de Kerk terecht was gekomen. Ook Vaticanum II heeft missionarissen opgeroepen Gods woord te vertalen naar de gewoonten en denkwijze van het land waar zij werken.
Ook onze paus Franciscus legt andere accenten in zijn prediking en in zijn pastoraat dan we misschien tot nu toe gewend waren. Veel mensen van onze tijd voelen zich beter thuis bij zijn 'buona sera' dan bij 'de Heer zij met u', hoe mooi die laatste begroeting op zich ook is. Zijn 'goede avond' staat dichter bij onze alledaagse cultuur dan bij de letterlijke vertaling van het Latijnse Dominus vobiscum. Die aanpassing van het evangelie aan de moderne tijd, heet met een vreemd woord 'inculturatie', aanpassing aan de cultuur. 

Denk maar niet dat die aanpassing aan de heersende cultuur, die inculturatie, alleen geldt voor boeddhistische landen of voor gebieden met een overwegend moslim religie. Die oproep geldt evenzeer voor West Europa en Amerika. Wij zijn in een wereld terecht gekomen, die we nauwelijks nog herkennen en die bijna in niets lijkt op de wereld, waarin onze ouders leefden of onze grootouders en waarin zij hun geloof beleefden.

In deze nieuwe wereld van massamedia, van ondergang van de verzorgingsstaat, in deze maatschappij van steeds meer mensen met een andere huiskleur en een vreemde culturele achtergrond moet het Woord Gods verkondigd worden op een manier, die de moderne mens aanspreekt en vooral die de mens van nu kan verstaan en begrijpen. 

Het proces van die inculturatie is opnieuw begonnen met het Vaticaans Concilie, misschien al eerder; en in ieder geval duurt hij nog steeds voort. Het is een proces dat niet alleen pausen en bisschoppen aangaat, maar waar de gehele kerk bij betrokken is; met de woorden van Joël: mannen en vrouwen, jong en oud. Je kunt er aan toevoegen: geleerden en niet-zo-hoogopgeleidenen, priesters en gewone gelovigen. Dat proces is niet wat je - met een volkse term – nattevingerwerk noemt, maar een diepgaande, spirituele ommekeer. En proces dat gepaard moet gaan met bidden en smeken om de wijsheid van Gods Geest. 

Tot onze bemoediging zijn er zelfs al voorzichtige, eerste tekenen van vitaliteit zichtbaar. Er is een hartelijker verhouding met het Jodendom aan het groeien. De laatste drie pausen hebben een bezoek gebracht aan de synagoog van Rome, onder hen onlangs nog Franciscus, onze huidige paus. Zij zijn daar enthousiast en liefdevol ontvangen. Mede daardoor is er een hernieuwde waardering aan het ontstaan voor het Oude Testament. In het Vaticaan is een dialoog aan de gang met belangrijke moslimgeleerden. En bovenal is er - door paus Franciscus gestimuleerd - een aloud woord komen bovendrijven: Barmhartigheid. Dat woord Barmhartigheid kan/zal geleidelijk onze blikrichting veranderen. Het drijft andere woorden als 'macht', 'gezag', en 'zo-is-het-en-niet-anders' e.d. naar de achtergrond. 

Kortom, er is wereldwijd veel meer aan de hand dan alleen maar het sensationele nieuws van misbruik, leegloop en kerksluiting. 

Het woord van Jezus is blijkbaar nog steeds van kracht en vol energie: ik ben met jullie tot aan de voleinding van de wereld. Met die belofte zijn we weer terug bij het evangelie. We mogen die wonderbare visvangst dus blijkbaar ook lezen als een profetie en als belofte: wat toen geschiedde, staat ook te gebeuren in onze toekomst... op de tijd van Gods welbehagen.

Secretariaat

Bergstraat 17
6701 AB Wageningen
0317 - 747111
Email 

 

Bereikbaarheid
Ma t/m vr van 10:00 – 12:00
In spoedgevallen:
06 - 16 77 77 05 (24 uur /7 d)

ICC (English)

Parochieblad

Copyright © 2020 RK Wageningen. Alle rechten voorbehouden.