RK Wageningen

Zondag, 26 januari 2020

Openbaring des Heren januari 2015

OPENBARING DES HEREN

Jesaja 60:1-6

Matteüs 2:1-12

Wageningen 2014

 

De gehele Kersttijd tot nu toehebben we in de zondagsliturgie gelezen uit het evangelie van Lucas. Het was alles Lucas, wat de klok sloeg. Maar vandaag op de valreep, nu de Kersttijd ten einde loopt, herinnert de liturgie zich plotseling dat ook Matteüs twee hoofdstukken wijdt aan de afkomst, de geboorte en de eerste levensjaren van Jezus. En de Kerk haast zich ons daaruit voor te lezen.

 

Wie na al die dagen dit evangelie opslaat, zal verwonderd staan over het verschil in toon. Bij Lucas overheerst blijdschap over de komst van de Verlosser. De engelen raken niet uitgezongen over het 'Gloria In Excelsis Deo', en woorden als 'vrede' en 'vertroosting' zijn er niet van de lucht. 

 

Toegegeven: ook de harde kant van het bestaan komt aan de orde.Er was geen plaats voor moeder en Kind en een voederbak diende noodgedwongen tot wiegje. Maar toch… Dat alles raakt letterlijk ondergesneeuwd door de romantiek van schaapjes en herdertjes. De gedachtenisvieringvan de geboorte van Jezus ontaardt daardoor gemakkelijk in sentimentele liederen en oppervlakkige gevoelens.

 

Bij Matteüs dreigt het omgekeerde te gebeuren. Daar voert de harde kant van het leven de boventoon. Herodes, de moordenaar van zijn bloedeigen kinderen, speelt er een hoofdrol. Hij zal dan ook niet aarzelen alle pasgeboren baby’s onder de twee jaar te doden. Een barre vlucht naar veiliger oorden wordt voor de heilige familie onvermijdelijk, zoals dat ook in onze tijd voor onderhand miljoenen gezinnen het geval is. 

 

Al vóór de geboorte van Jezus was er al sprake van onheil. Het toekomstige huwelijk van Jozef en Maria dreigde op de klippen te lopen. En alleen het krachtige ingrijpen van de hemel zelf voorkwam die pijnlijke situatie. 

 

Al;s de wijzen uit het oosten zich melden in Jeruzalem raakt de dictator Herodes in paniek en – zo voegt Matteüs er veelbetekenend aan toe – heel Jeruzalem met hem. Die ontsteltenis van Jeruzalem zal zich herhalen op Palmzondag, en bij de dood van Jezus beeft de aarde zelfs letterlijk van schrik. Zo geschokt was de wereld én bij de geboorte én bij de dood van de Heer.

De wijzen zouden hun moedige zoektocht naar Jezus met de dood hebben moeten bekopen, ware het niet dat ook hier de hemel hen aanraadde langs een andere weg huiswaarts te keren. Donkere wolken pakken zich voort-durend samen boven het kindheidsevangelie van Matteüs. 

 

Toegegeven: ook hier zijn woorden van heil en verlossing te vinden. Maar de boventoon is eerder donker en zwart. 

 

De middeleeuwse schilderkunst heeft beide evangeliën soms trachten te verzoenen. Het kerstgebeuren, geschilderd volgens het verhaal van Lucas, vindt op hun schilderijen soms plaats in de 'vervallen hut van David', maar achter een zijraampje verschijnt de boosaardige tronie van koning Herodes, die het Kind zoekt te doden,zoals het evangelie van Matteüs vermeldt.

 

Hoewel de liturgie volgende week zondag nog bij de kersttijd rekent, sluiten de meeste mensen vandaag - voor zich zelf - de kersttijd af. De kerststal wordt vandaag of morgen opgeruimd, de kerstboom onttakeld, het leven van alledag met zijn vaste patronen keert terug. Het nieuwe jaar 2015 is definitief begonnen.

 

Ook de kerk laat het verhaal van Jezus-als-kind achter zich en volgt van nu af aan de volwassen man Jezus vanaf zijn doop in de Jordaan, langs de prediking in Galilea naar Jeruzalem in Judea, waar hem zijn dood op Golgotha wacht.

 

Neemt u iets mee van deze kerstdagen als u Jezus op zijn levensweg gaat volgen dit nieuwe jaar? Een beeld? Een zin, die u getroffen heeft? Een gedachte, die u is bijgebleven? Het hoeft niet noodzakelijk uit het evangelie te komen. Het zou ook iets kunnen zijn dat u deze dagen gelezen heeft, of gezien op de TV, of iets dat iemand u gezegd heeft…

 

Maar het moet wel iets zijn dat u energie geeft, moed om de uitdaging die 2015 voor ons in petto heeft, aan te kunnen.

 

Ik haal iets uit beide kindheidsverhalen naar voren, dat u daarbij misschien kan helpen. 

 

 

 

 

Rondkijkend in de wereld aan de hand van het jaaroverzicht van 2014 deed Lucas ons dromen: En toch… zo zei hij ons – En toch… spreekt en zingt de hemel van vrede op aarde. Vrede is beloofd, al van de tijd van Jesaja af. Geef die droom nou niet op; wat er ook gebeurt… En toch … God belooft ons een goede toekomst… een toekomst gesmeed uit pure liefde. En toch…

 

Weer rondkijkend in wereld aan de hand van het jaaroverzicht van 2014 sprak Matteüs ons vandaag troostend toe. Hoezeer het leven van Jezus vanaf zijn geboorte bedreigd was, hoezeer hij geleden heeft onder het grootste onrecht, hoe hij zelfs de dood onder ogen heeft moeten zien, nooit is hij gevallen, tenzij in de handen van de levende God. 

 

Kortom:

 welk Bijbelboek je ook opslaat, 

welk evangelie je ook leest

 het is altijd 

Goed nieuws

dat bestemd is

voor heel het volk

Copyright © 2020 RK Wageningen. Alle rechten voorbehouden.